“མི་རབས་གསར་པའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལྡིང་།”གི་ཁ་སྐོང་འགའ།(༡)

རྩོམ་པ་པོ་པད་མ་འབུམ།
ཡིག་སྒྱུར་བ། སྐལ་བཟང་ཉི་མ།

ཞུ་དག་པ། པད་མ་འབུམ།

གཅིག སྙན་རྩོམ་རིགས་འདིའི་མིང་།

“མི་རབས་གསར་པའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལྡིང་།” གི་ནང་དུ། ངས་སྙན་ངག་གི་རྩོམ་ལུགས་འདི་ལ་སྐབས་དེར་ད་དུང་གཅིག་གྱུར་གྱི་མིང་ཞིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ངས་རྩོམ་དེ་འབྲི་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་སེམས་ལ་དྲན་པའི་མིང་གསུམ་དྲ ས་ཡོད་པ་ནི། སྙན་རྩོམ་གསར་པ་དང་། རང་མོས་སྙན་ངག དེང་རབས་སྙན་ངག་ཅེས་པ་གསུམ་ཡིན། དེ་ནས་ད་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། གོང་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་ད་དུང་ ” གྲོལ་བའི་སྙན་ངག ” ་དང་། ” མ་བཅིངས་པའི་སྙན་ངག ” ” རྐང་བས་མ་བཅད་པའི་སྙན་ངག ” ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སྔར་ལས་ཀྱང་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། མིང་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐུབ་མེད།

མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་ལས་ “དེང་རབས་སྙན་ངག་ “ཟེར་བ་འདི་མ་གཏོགས་གཞན་པ་ཚང་མ་སྙན་རྩོམ་གྱི་ཚིག་རྐང་སྒྲིག་སྟངས་ལ་རང་དབང་ཆེ་བ་དེ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བཏགས་ཡོད། མིང་དེ་དག་ལ་རང་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་ལ་མ་ལྟོས་པར། བོད་པ་མང་པོའི་ངག་ཐོག་ལ་ “རང་མོས་སྙན་ངག་ ” ཟེར་བ་འདི་འབྱམས་བཞིན་ཡོད་པས། ཐ་སྙད་འདིའི་ཡོང་སྟངས་དང་། འདི་འབྱམས་སྟོབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

” རང་མོས་སྙན་ངག་ ” ནི་རྒྱ་སྐ ད་ཀྱི་ 自由诗(zi you shi) ཟེར་བ་འདི་ཐད་སྒྱུར་ བྱ ས་པ་ སྟེ། “zi you” ནི་ ” རང་མོས་ ” ཡིན་ལ་ “shi” ནི་ ” སྙ ན་ངག ” ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་ “རང་མོས་” ནི་བོད་བརྡ་རྣལ་མ་ཞིག་མིན། མིང་འདི་དགེ་བཤེས་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་བརྡ་དག་མིང་ཚིག་གསལ་པའི་ནང་དུ་མེད་ལ། ཐ་ན་ཐ་སྙད་འདི་དར་ཁྱབ་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཏེ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་རང་ལ་བསྒྲིགས་པའི་དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་ཞེས་པར་ཡང་བཀོད་མེད། ༡༩༨༥ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་”བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ”ཡི་ནང་དུ་”རང་མོས་”ཞེས་པ་འདི་”རང་རང་གི་འདོད་མོས།”ཞེས་པའི་སྒྲ་བཤད་དང་བཅས་ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣལ་མ་རྣམས་དང་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ zi you ཟེར་བ་དེ་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་སྐབས་སེམས་ལ་འཁོར་ཡོང་བའི་སྐད་དོད་དང་པོ་ནི་”རང་དབང་”ཡིན། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དང་འཛིན་སྐྱོང་གི་རྒྱ་སྐད་ཐ་སྙད་རྣམས་ཐེངས་དང་པོར་རྒྱ་བོད་ཚིག་མཛོད་དུ་བསྒྲིགས་ཏེ་ ༡༩༥༤ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་”ཐ་སྙད་གསར་བསྒྲིགས། ” དེབ་དང་པོའི་ནང་དུ་རང་མོས་ཞེས་པ་འདི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ zi you གི་སྐད་དོད་དུ་རང་དབང་དང་མཉམ་དུ་བདམ་ངའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་ཡོད། ༡༩༦༠ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་དེབ་གཉིས་པའི་ནང་ན་ ” རང་མོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཟེར་བའི་རྩོམ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་反对自由主义 (fan-dui zi-you zhu yi)དེ་བསྒྱུར་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། གཅིག་བྱས་ན་ཡིག་སྒྱུར་བ་དེས་”རང་མོས་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ནས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རང་དབང་ནི་ས་པཎ་གྱི་”རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྟེ། གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལོ།”ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ངོ་ན་ཡོད་པའི་རང་དབང་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མ་འདོད་པ་ཡིན་ནམ།

མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་”རང་མོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཟེར་བ་རྒྱ་ནག་དང་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་བ་དེ་དག་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་ཡི་གེ་ཤེས་མི་ཤེས་ཚང་མས་ངེས་པར་དུ་སློབ་སྦྱོང་ལན་མང་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན། འདིར་ངས་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་ལ་ང་རང་ལ་འཕྲད་ཅིང་། “རང་མོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཟེར་བའི་རྩོམ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོན་དག་ཅིག་དྲན་གསོ་བྱས་ན། རྩོམ་ཡིག་འདི་བོད་མིའི་རྣ་ལམ་དུ་དར་ཁྱབ་ཅི་ཙམ་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཕན་ཐོགས་ཆེ།

དེ་ནི་གཅིག་དགུ་བདུན་ཅུ་དོན་བཞིའམ་དོན་ལྔ་ལོར་ཡིན། ངས་རྨ་ལྷོ་སོག་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ཟེར་བ་དེར་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལངས་ནས་བཟུང་། སློབ་གྲྭའི་ནང་དུ་སྐབས་འགར་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མི་དང་། སྐབས་འགར་བཟོ་བ། སྐབས་འགར་འབྲོག་པ་དབུལ་བོའི་སྐུ་ཚབ་གཏན་སྡོད་ཀྱིས་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་ལ་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་པའི་དུས་ཤིག་བྱུང་། གོང་གསལ་གྱི་ལོ་དེ་ལ་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭར་འབྲོག་པ་དབུལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་གཉིས་གཏན་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལས་གཅིག་ནི་ལོ་གྲངས་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཡིན་ལ། ཡིག་ངོ་གཏན་ནས་མི་ཆོད་ཀྱང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་གོ་སྟོབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེ་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་མང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཡང་ཧ་ཅང་མང་། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་སློབ་གྲྭ་དེའི་དགེ་རྒན་སློབ་མ་ཡོངས་རྫོགས་ནས་”རང་མོས་རང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཟེར་བ་དེ་སློབ་སྦྱོང་དགོས་བྱུང་། ཐེངས་ཤིག་འབྲོག་དབུལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་དེ་དང་ངེད་གཉིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཀློག་འདོན་དང་ཚིག་འགྲེལ་བྱེད་དུ་སོང་། ངས་སྔོན་མ་རྩོམ་ཡིག་འདི་ལས་ཚན་པ་འགའ་རེ་མའོ་ཀྲུའུ་ཞིའི་གསུང་བཏུས་ཞེས་པའི་དེབ་ཆུང་དེ་ལས་ཐོས་གོམས་སུ་ཡང་ཡང་སོང་ཡོད། དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་རྩོམ་ཡིག་སྤྱི་ཁོག་ལ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་མེད།

ངས་རྩོམ་ཡིག་དེ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཀློག་ཚར་བ་ན་དེའི་སྤྱི་ཁོག་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མཁན་ནི་ང་མ་ཡིན་པར་འབྲོག་པ་དབུལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་དེ་ཡིན། ཁོས་རྩོམ་ཡིག་དེའི་སྤྱི་ཁོག་དོན་ཚན་བཞི་སྟེ། གསར་བརྗེའི་དཔུང་སྡེའི་ནང་གི་རང་མོས་རང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་དང་། གསར་བརྗེའི་དཔུང་སྡེའི་ནང་ལ་རང་མོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་མངོན་སྟངས། གསར་བརྗེའི་དཔུང་སྡེའི་ནང་ལ་རང་མོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གནོད་སྐྱོན། གསར་རྗེའི་དཔུང་སྡེའི་ནང་གི་རང་མོས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གེགས་སྐྱོན་སེལ་ཐབས་བཅས་སུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་སོང་། ཁོས་ཡིག་ངོ་མི་ཆོད་པར་རྩོམ་ཡིག་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དེ་འདྲའི་རིམ་པ་གསལ་ཞིང་སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས་པ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་ལ་ང་རང་ཧང་སངས་དགོས་བྱུང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཚུན་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་རྩོམ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་མང་ཡང་། དམིགས་བསལ་གྱིས་”རང་མོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཟེར་བའི་རྩོམ་དེ་ཡིག་ངོ་མི་ཆོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་དེ་འདྲའི་ཚད་མཐོན་པོ་རྒྱག་ཐུབ་པའི་ཚད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་ནི་བྱུང་མེད།

ད་ལྟ་བསམ་བློ་བཏང་ན་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་ལ་ང་རང་ཆུང་ནས་མི་ཤེས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་རྩོམ་ཡིག་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། ངས་སྐབས་དེའི་ཡར་སྔོན་ལ་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཆ་ཚང་ཞིག་ཀློག་པ་མི་དྲན་ན་ཡང་རྩོམ་མིང་ལན་མང་དུ་ཐོས་མྱོང་། གོང་གི་ཡིག་ངོ་མི་ཆོད་པའི་རྒད་པོ་དེས་རྩོམ་ཡིག་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་དེ་ལྟར་རྒྱག་ཐུབ་པ་ནི་ཡིག་ངོ་ཆོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་གང་ཞིག་ལ་རྩོམ་ཡིག་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀླགས་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ནས་བྱུང་བ་ནི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་”རང་མོས་”ཞེས་པའི་མིང་འདི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་གྱི་དུས་ཚོད་གང་ཞིག་ལ་བོད་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཉན་གོམས་དང་བཤད་གོམས་སུ་སོང་ཡོད་པ་ཡང་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན། “རང་མོས་སྙན་ངག་”ཅེས་པའི་མིང་འདི་བོད་པའི་ཁྲོད་དུ་གོང་འཁོད་ཀྱི་མིང་གཞན་པ་རྣམས་ལས་དེང་སང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཡང་། “རང་མོས་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས།”ཞེས་པ་སློབ་སྦྱོང་གིས་”རང་མོས་”ཞེས་པའི་མིང་འདི་བོད་པའི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་སོང་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་ལས་ཆེ། ༡༩༩༢ ལོའི་ཟླ་༩བར་ངས་དབྱི་ཏ་ལི་ཡི་ཨར་ཆི་ཌོ་སོ་(Archidosso)ཞེས་པ་ལ་ “རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གྲོས་དཔྱོད་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ།”ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུ་དེའི་ཐོག་ལ་”མི་རབས་གསར་པའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལྡིང་”ཞེས་པའི་རྩོམ་དེ་སྒྲོག་སྦྱངས་བྱས་རྗེས། ཚོགས་ཞུགས་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནས་ཀྱང་སྙན་རྩོམ་གསར་པ་དེ་རིགས་ལ་ “རང་མོས་སྙན་ངག་”ཅེས་འབོད་འོས་པའི་དགོངས་འཆར་གནང་།

མུ་འགོད།


རྩོམ་འདིའི་ནང་མཆན་བཀོད་མི་འདུག

Write a Reply or Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*